Inhoud
- inleiding
- updates
- spionage buitenlandse regeringen
- andere spionages
- Nederland
- Verenigd Koninkrijk
- Snowden
- Snowden's vlucht
Inleiding
PRISM is een elektronisch bewakingsprogramma, opgezet door het Amerikaanse National Security Agency (NSA) in 2007. Het was geklassificeerd als 'top secret'.
Informatie over PRISM werd begin juni 2013 gelekt door Edward Snowden die voor het NSA werkte. Het bestaan van PRISM is officieel bevestigd en het programma kreeg toestemming via een recent door het Congres hernieuwde wet voor buitenlandse spionage. In rapporten gebaseerd op gelekte documenten wordt PRISM beschreven als een diepgaande bewaking op live communicatie en opgeslagen informatie. Het programma richt zich op alle klanten van de deelnemende bedrijven die buiten de VS wonen, en op Amerikaanse burgers die communiceren met mensen buiten de VS. De data die de NSA mag vergaren omvat e-mail, chat via video en voice, video's, foto's, gesprekken, bestandsuitwisselingen, inlogmeldingen en sociaal netwerken.
Updates
2015 (feb): NSA en GHCQ hackten grootste simkaart-producent Gemalto (gevestigd in NL) om te kunnen afluisteren. (nrc)
2014 (jan): Wetenschappers keren zich tegen macht geheime diensten. (nrc)
Federale rechter William Pauley uit New York acht het massaal vergaren van telefoondata door de NSA niet in strijd met de wet. (nu.nl) (American Civil Liberties Union et al v. Clapper et al, U.S. District Court, Southern District of New York, No. 13-03994)
Een speciale beoordelingscommissie van het Witte Huis raadt de Amerikaanse geheime dienst aan om te stoppen met het massaal verzamelen van metadata. (nu.nl)
Federale rechter VS verklaart vergaren telefoondata door NSA onwettig. (nu.nl)
Snowden hoeft niet te rekenen op amnestie (nu.nl) ondanks eerdere uitlatingen van NSA-kopstuk Rick Ledgett (nu.nl).
Europa wil Amerikaanse bedrijven beboeten die data doorgeven aan de Amerikaanse overheid. (nu.nl)
Bespioneren van buitenlandse regeringen
- NSA bespioneert de diplomatieke vestiging van de EU in Washington. Er is apparatuur in het gebouw geïnstalleerd, en het interne computernetwerk is geïnfiltreerd.
- NSA luisterde 35 regeringsleiders af. nu.nl
- Ook GCHQ bespiedde Duitsland. nu.nl
- NSA bespioneerde Ban-ki Moon. nu.nl
- NSA bespioneerde Franse diplomaten. nu.nl
- NSA bespioneerde ambassade India. nu.nl
- NSA hackte e-mailaccount ex-president Mexico Felipe Calderon in 2010. nu.nl
Aan het licht gekomen:
- NSA tapt foutrapportages Windows af voor kwetsbaarheden. nu.nl
- NSA houdt wereldwijd locaties telefoons bij. nu.nl
- VS luistert Nederland sinds 1946 af. nu.nl
- CIA betaalt provider AT&T jaarlijks meer dan tien miljoen dollar in ruil voor telefoongegevens van internationale gesprekken. nu.nl
- NSA maakte gebruik van lek Diginotar. nu.nl
- NSA luistert minstens twee jaar het Belgische telecombedrijf Belgacom af. nu.nl
- NSA brak eigen regels bij tappen. nu.nl. Qua e-mail bevestigd door de geheime FISA-rechtbank die de activiteiten van de inlichtingendienst in de gaten moet houden. nu.nl
- NSA kan gebruiksinformatie smartphones zien. nu.nl
- NSA analyseerde data onschuldige britten. nu.nl
- NSA infiltreerde 50.000 computernetwerken. nu.nl
- NSA werkt aan kwantum-kraak-computer. nu.nl
Nederland
De Nederlandse regering heeft verklaard dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) het computerprogramma PRISM niet gebruiken. De Nederlandse overheid kan niet 'zomaar' in gegevens van burgers, bedrijven en andere organisaties rondkijken. De AIVD en MIVD hebben geen onbelemmerde toegang tot het internetverkeer en het mobiele telefoonverkeer, ook niet via buitenlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Wel kunnen ze in het kader van de samenwerking met buitenlandse partners gegevens uitwisselen, waarbij het niet gebruikelijk is dat buitenlandse diensten bij het verstrekken van specifieke gegevens de wijze aangeven waarop die zijn verkregen. Er zijn geen aanwijzingen voor NSA-activiteiten bij Nederlandse telecomaanbieders (nu.nl). NSA bevestigt spionage aan Plasterk (nu.nl). De Britse geheime dienst (CGHQ) adviseerde AIVD en MIVD juridisch en technisch over afluisteren (nu.nl). De oppositie wil onderzoek (nu.nl). Nov 2013: Coalitie daagt Nederland voor rechter (nrc.nl). MP Rutte is terughoudend over afluisteren (nu.nl). CBP kritisch over oprekken rechten inlichtingendiensten (nu.nl). CBP: 'Nederland kan NSA niet alleen te lijf' (nu.nl). Volgens vertrekkend voorzitter van de toezichthouder voor de inlichtingendiensten (CTIVD) Bert van Delden zijn er 'geen NSA-achtige praktijken bij AIVD' (nu.nl).
Verenigd Koninkrijk
In het Verenigd Koninkrijk heeft een Parlementaire Commissie 17 juli besloten dat het gebruik van NSA-informatie niet in strijd is met de wet. Data uit PRISM is verzameld nadat hiervoor door een geheime rechtbank een bevel is uitgeschreven. Er is dus een rechterlijke toetsing geweest en bovendien is er geen sprake van 'brede verzameling', zo stelt de commissie in een rapport. De commissie kreeg van GCHQ te zien wanneer er gegevens uit PRISM werden opgevraagd en waarom. Ook kregen de parlementariërs te zien van wie er allemaal informatie werd afgeluisterd. Daaruit bleek dat geen wetten werden overtreden.
Edward Snowden
Edward Snowden werkte als ingehuurde kracht van Booz Allen Hamilton bij een kantoor van de NSA in Hawaii. Hij lekte het grootschalig aftappen van telefoon- en internetverbindingen door de Amerikaanse geheime dienst NSA en de Britse GCHQ uit.
Hij is officieel aangeklaagd voor spionage en diefstal. In de aanklacht staat dat Snowden zich schuldig heeft gemaakt aan het zonder toestemming verspreiden van defensie-informatie, het verspreiden van geheime inlichtingeninformatie en diefstal van overheidseigendommen. Voor alle drie de overtredingen staat een maximumstraf van tien jaar. Snowden heeft volgens hen de Amerikaanse veiligheid in gevaar gebracht met zijn daden. Dankzij de afluisterpraktijken van de NSA zouden juist meer dan vijftig terreuraanslagen zijn voorkomen, zo spraken de Amerikaanse autoriteiten eerder.
Snowden geeft alternatieve kersttoespraak (nu.nl).
Snowden's vlucht
Snowden woonde met zijn vriendin kort in Hawai waar hij werkte voor de NSA. Op 20 mei kwam hij vanuit Hawaii aan in Hongkong en verbleef daar in een onderduikadres. Op 22 mei werd zijn paspoort ingetrokken, maar een dag later vloog hij toch met Aeroflot naar Moskou. Hongkong zou niet van de intrekking op de hoogte zijn geweest bij zijn vertrek. Hoe hij precies China uit heeft kunnen reizen zonder geldig paspoort is onduidelijk. Hij zou mogelijk hebben gereisd op een speciaal vluchtelingendocument. Er waren geruchten dat hij een dag later zou doorvliegen naar Havana (Cuba). Daar moest hij verblijven op het vliegveld (internationaal grondgebied), omdat hij geen visum had voor Rusland. Op 1 juli zei Poetin dat hij in Rusland mag blijven mits hij stopt met lekken.
bron: NRC